Nội dung quan trọng:
- Từ địa táng đến hỏa táng: Từng chỉ phổ biến trong một số cộng đồng, hỏa táng nay trở thành lựa chọn ngày càng phổ biến tại Việt Nam nhờ sự thay đổi nhận thức hướng đến lối sống văn minh và áp lực về quỹ đất
- Tang lễ hỏa táng hiện đại: Chi phí thấp hơn, thân thiện môi trường, ít tốn tài nguyên; công nghệ mới như lò TABO giúp tang lễ sạch, hiện đại và bền vững hơn.
- Giải pháp tiễn biệt thực tế và nhân văn: tang lễ hỏa táng hiện đại mở ra cách tiếp cận mới về cái chết — nhẹ nhàng, thanh thoát và gắn liền với tinh thần giải thoát.
Từ Tập Tục Cổ Truyền đến Xu Hướng Mai Táng Hiện Đại
Hỏa táng là một tập tục có lịch sử hàng nghìn năm trên thế giới. Cùng với sự tiến bộ của khoa học – kỹ thuật, công nghệ hỏa táng đã phát triển vượt bậc, trở thành một phần tất yếu của xu hướng tang lễ hiện đại.
Tại Việt Nam, trước đây chỉ có cộng đồng người Khmer thực hiện hỏa táng, trong khi phần lớn các dân tộc khác vẫn duy trì hình thức địa táng truyền thống. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế – xã hội và nhận thức cộng đồng ngày càng thay đổi, hỏa táng dần trở thành lựa chọn được ưa chuộng hơn.
Áp lực về quỹ đất nghĩa trang, vấn đề môi trường, cùng chi phí địa táng ngày càng tăng khiến nhiều địa phương chủ trương khuyến khích đầu tư và mở rộng các cơ sở hỏa táng hiện đại.
Xu hướng này cũng đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Thay vì những nghi thức tang lễ rườm rà, người dân ở nhiều nước đang tìm đến các lựa chọn đơn giản, linh hoạt và thân thiện với môi trường hơn. Đằng sau sự chuyển dịch ấy là sự kết hợp giữa phát triển công nghệ, thay đổi trong văn hóa – tôn giáo, cùng những tác động kinh tế khiến nhân loại nhìn nhận lại cách nói lời tạm biệt với người đã khuất.
Xem thêm: Áo Quan Kim Loại: Từ Lịch Sử Hình Thành đến Ứng Dụng Hiện ĐạiSự Lên Ngôi của Tang lễ Hỏa Táng: Đơn Giản, Tiết Kiệm và Linh Hoạt
Trên thế giới, hỏa táng hiện là hình thức phổ biến tại nhiều quốc gia phương Tây. Tại Pháp, khoảng 35% người dân lựa chọn hỏa táng; ở Thụy Sĩ con số này lên tới 85%, và tại London (Anh) đạt mức 90%. Luật pháp Pháp cũng quy định chặt chẽ: việc hỏa táng phải được thực hiện trong vòng 6 ngày kể từ khi qua đời (trừ Chủ nhật và ngày lễ). (Nguồn: Báo Tiền Phong)
Theo Hiệp hội Giám đốc Tang lễ Quốc gia Mỹ (NFDA), đến năm 2045, dự kiến 82% người Mỹ sẽ chọn hỏa táng.
Tại Việt Nam, xu hướng này cũng tăng nhanh rõ rệt. Trong giai đoạn 2010 – 2019, tỷ lệ hỏa táng tăng mạnh; đến cuối 2022, riêng Hà Nội và TP.HCM đã đạt mức trên 70%. Nhà nước cũng ban hành nhiều chính sách khuyến khích, như Quyết định số 2282/QĐ-TTg ngày 26/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc mở rộng hình thức hỏa táng.
Tang lễ Hỏa Táng giúp tiết kiệm chi phí
Tại Mỹ, một ca hỏa táng trực tiếp (direct cremation) có thể tốn chưa đến 1.000 USD, trong khi một đám tang có chôn cất thường vượt 8.000 USD. Khoảng chênh lệch hơn 2.000 USD giữa hai hình thức khiến hỏa táng trở thành lựa chọn kinh tế hơn, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và lạm phát tăng cao. (Nguồn: US Funerals Online)
Ở Việt Nam, theo nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Thanh Bình – Phó Viện trưởng Viện Dân tộc học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam – tổng chi phí trung bình cho một ca hỏa táng hiện nay khoảng 11–12 triệu đồng. Tuy nhiên, người dân được hỗ trợ từ ngân sách thành phố, huyện và xã — trung bình chỉ phải chi 4–6 triệu đồng, thấp hơn nhiều so với hình thức hung táng – cải táng. (Nguồn: Báo Vietnamnet)
Tang lễ Hỏa Táng Hiện Đại thân thiện hơn với môi trường
Theo Tạp chí Công nghiệp Môi trường, các nhà khoa học cho rằng mỗi ca hỏa táng trung bình thải ra 400 kg CO₂ cùng nhiều hợp chất độc hại (như thủy ngân từ răng giả hoặc xương cấy). Quá trình thiêu kéo dài khoảng 75 phút, ở nhiệt độ 760–1150°C, tiêu tốn năng lượng tương đương lượng điện một người dùng trong một tháng.
Trong khi đó, địa táng cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường đất. Chất lỏng phát sinh trong quá trình phân hủy có thể ngấm xuống lòng đất, mang theo hóa chất tồn dư từ quá trình điều trị y tế hay foocmon của người đã khuất.
Trước thực trạng đó, nhiều quốc gia đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hỏa táng hiện đại nhằm tối ưu năng lượng và giảm phát thải. Trong đó, công nghệ lò hỏa táng TABO của Thụy Điển được đánh giá là tiên tiến bậc nhất thế giới, nổi bật với tiêu chuẩn “4 không”: không mùi, không khói, không bụi, không độc hại. (Nguồn: Diễn Đàn Doanh Nghiệp)
Lò TABO vận hành hoàn toàn tự động, kiểm soát nhiệt độ và áp suất bằng vi tính, đồng thời tách tro cốt bằng hệ thống lọc có độ chính xác tuyệt đối, giúp tiết kiệm điện năng, giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường sống.
Tại Việt Nam, Đài Hóa Thân Hoàn Vũ Phúc Lạc Viên (Thanh Hóa) là một trong những đơn vị tiên phong áp dụng công nghệ hỏa táng hiện đại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mô hình tang lễ hiện đại, văn minh, và thân thiện với môi trường.
Tang lễ Hỏa táng Hiện Đại – Giải pháp thực tế và nhân văn
Ngày nay, khi xã hội ngày càng hiện đại, nhiều người không còn ràng buộc với nghi thức an táng truyền thống. Hỏa táng cho phép tự do hơn trong cách tưởng niệm – có thể tổ chức lễ tưởng niệm sau này, hoặc rải tro cốt tại nơi có ý nghĩa riêng.
Giáo sư Trần Lâm Biền, nhà nghiên cứu văn hóa – tín ngưỡng, cho rằng:
“Nếu hiểu đúng ý nghĩa, hỏa táng là hành động mang tính giải thoát cao cả. Nhà Phật xem lửa như vị thần thanh tẩy, giúp thân xác trở nên sạch sẽ tuyệt đối, chỉ còn lại pháp thân tinh khiết.”
Nhờ vậy, hỏa táng không chỉ là một giải pháp thực tế và nhân văn, mà còn mở ra cách tiếp cận mới về cái chết — nhẹ nhàng, thanh thoát và gắn liền với tinh thần giải thoát.
Bên cạnh đó, khi các gia đình ngày càng sống phân tán ở khắp nơi, ý niệm về một nơi an táng cố định (như nghĩa trang) đang dần trở nên kém quan trọng hơn. Các vật phẩm tưởng niệm từ tro cốt (như bình tro, dây chuyền, ly rượu, hoặc vật trang trí sân vườn) giúp gia đình có thể mang theo kỷ vật của người thân bên mình ở bất cứ đâu.
Tang lễ Hỏa Táng Hiện Đại tại Việt Nam: Giữ gìn Truyền thống & Tiến tới Hiện đại
Ngành tang lễ toàn cầu, đặc biệt là tại Việt Nam, đang ở ngã rẽ giữa truyền thống và hiện đại. Sự chuyển dịch mạnh mẽ sang hỏa táng và các hình thức tang lễ hiện đại không chỉ phản ánh yếu tố kinh tế và môi trường, mà còn cho thấy sự thay đổi trong tư duy văn hóa về cách con người đối diện với cái chết và tưởng niệm người đã khuất.
Để thích ứng với thời đại mới, ngành tang lễ cần kết hợp giữa công nghệ và giá trị nhân bản — hướng đến những nghi thức văn minh, thân thiện với môi trường, nhưng vẫn giữ trọn tinh thần tôn kính và ý nghĩa thiêng liêng của truyền thống.
Sự chuyển mình này khẳng định rằng cách chúng ta nói lời tiễn biệt đang dần thay đổi — đa dạng, giản dị và sâu sắc hơn, phản ánh một xã hội hiện đại nhưng vẫn đầy lòng nhân ái và tôn nghiêm.
————————— XEM THÊM TIN KHÁC —————————